Waardoor komt fibromyalgie?

De precieze oorzaak van fibromyalgie is nog onbekend. Onderzoek wijst op een combinatie van factoren, zoals een overgevoelig zenuwstelsel, hormonale veranderingen, stress en soms een voorgeschiedenis van ziekte of trauma. Het is dus geen “tussen-je-oren”-probleem, maar een complexe aandoening waarin lichaam en zenuwstelsel anders reageren.

Een ontregeld zenuwstelsel

Veel onderzoekers zien fibromyalgie als een verstoring in de manier waarop het zenuwstelsel pijnprikkels verwerkt. Bij mensen met fibromyalgie lijkt de “pijnfilter” minder goed te werken: prikkels die voor anderen nauwelijks merkbaar zijn, worden sterker en intenser ervaren. Dit heet ook wel centrale sensitisatie.

Hormonale en chemische factoren

Er zijn aanwijzingen dat hormonen en neurotransmitters — zoals serotonine, dopamine en cortisol — een rol spelen. Deze stoffen beïnvloeden slaap, stemming en pijnbeleving. Wanneer dit systeem uit balans raakt, kan het lichaam overgevoelig worden voor pijn en vermoeidheid.

Stress en trauma

Langdurige stress, emotionele gebeurtenissen of een lichamelijk trauma kunnen fibromyalgie uitlokken of verergeren. Het lichaam komt in een voortdurende “alarmstand” terecht, waardoor het herstelvermogen afneemt. Dit betekent niet dat stress de enige oorzaak is, maar wel dat het een belangrijke rol kan spelen.

Erfelijke aanleg

Fibromyalgie komt vaker voor in families. Mogelijk is er een genetische gevoeligheid, waardoor het zenuwstelsel sneller ontregeld raakt. Dat betekent niet dat de aandoening altijd erfelijk is, maar het kan verklaren waarom sommige mensen er vatbaarder voor zijn.

Geen verzinsel, maar een complex samenspel

Belangrijk om te benadrukken: fibromyalgie is geen psychische aandoening of verzinsel. Het gaat om een reële, lichamelijke ontregeling. De oorzaak is waarschijnlijk een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren. Dit maakt het ingewikkeld — maar ook hoopvol, omdat er op verschillende manieren aan herstel en verlichting gewerkt kan worden.

Wat dit betekent voor jou

Omdat er niet één duidelijke oorzaak is, bestaat er ook geen eenvoudige “oplossing”. Wel weten we steeds beter hoe fibromyalgie werkt, en dat inzicht helpt om passende behandelingen en strategieën te vinden. Denk aan een combinatie van beweging, rust, stressmanagement, therapie en soms medicatie.